|
Książki
Teresa Bochwic
III Rzeczpospolita w odcinkach
Teresa Bochwic, III Rzeczpospolita w odcinkach. Kalendarium wydarzeń
styczeń 1989 – maj 2004, Arkana Kraków 2005, s. 289.
W Polsce wszyscy chorują na brak pamięci. Politycy nie mają
przeszłości, a to co robili przed teraźniejszością nie ma żadnego
znaczenia. Dlatego tak ważną jest książka Teresy Bochwic, która ukazuje
kto co robił i mówił w ciągu 16 lat III RP.
Spróbujmy przykładowo odtworzyć przeszłość demiurga III RP
posługując się „Kalendarium”.
31 stycznia 1989
W szyfrogramach polskiej placówki kontrwywiadu w Moskwie (pseudonim
Żarski, kryptonim Grupa Operacyjna „Wisła”) zauważono, że władze w
Warszawie niepotrzebnie utrudniają kontakty polskiej opozycji
konstruktywnej z władzami i mediami radzieckimi, np. sprzeciwiły się w
poprzednim roku planowanej wizycie Michnika i Andrzeja Wajdy na
zaproszenie Związku Filmowców.
6 lutego 1989
Wg notatki dyrektora Departamentu III MSW gen. Krzysztofa
Majchrowskiego do gen. Jaruzelskiego główni architekci polityki podczas
obrad Okrągłego Stołu to Bronisław Geremek i Adam Michnik.
23 kwietnia 1989
KO przy Lechu Wałęsie z udziałem Regionalnych Komitetów
Obywatelskich zatwierdził listę kandydatów „S” do Sejmu i Senatu. Powołano
komisję programową i pełnomocników ds. wyborów oraz ds. wydania gazety
wyborczej (Helena Łuczywo, Adam Michnik, Ernest Skalski).
8 maja 1989
Ukazał się w nakładzie 150 tys. egzemplarzy pierwszy numer legalnego
już dziennika opozycji, „Gazety Wyborczej” wydawanej przez spółkę Agora
(kapitał zakładowy 150 tys. zł równe pół przeciętnej pensji, udziałowcy
Zbigniew Bujak, Aleksander Paszyński, Andrzej Wajda.), z napisem „Nie ma
wolności bez „S””. Lech Wałęsa wyznaczył Adama Michnika na redaktora
naczelnego, zastępczynią została Helena Łuczywo z podziemnego „Tygodnika
Mazowsze”. „GW” otrzymała niskooprocentowane kredyty na kwotę kilkuset
milionów zł w wyniku porozumień Okrągłego Stołu i przydział papieru na
druk. Gazeta podlegała cenzurze państwowej.
5 czerwca 1989
Konferencja prasowa KO „S” – Janusz Onyszkiewicz przedstawił wyniki
wyborów jako kłopot dla strony „S”owej. Geremek w „GW”: „Wybory niczego
nie zmieniły, bo zmienić nie mogły”, potem skomentował: „W dniu, który
powinien być dniem wielkiego szczęścia, myślałem głównie o zagrożeniu”.
Michnik przestrzegał w „Gazecie” przed powtórzeniem się w Polsce Placu
Tienanmen i zdławieniem demonstracji ludu przez wojsko, jak w Gruzji.
9 czerwca 1989
Adam Michnik rozmawiał z Czesławem Kiszczakiem na temat układu „wasz
prezydent, nasz premier”, zakładając, że jeżeli prezydentem zostanie
Wojciech Jaruzelski, a I sekretarzem KC PZPR Mieczysław Rakowski, to
premierem będzie Bronisław Geremek, co otwierałoby możliwość uzyskania
pomocy Zachodu dla Polski. Kiszczak zaproponował dla opozycji tekę
wicepremiera i kilka ministerstw.
1 lipca 1989
OKP nadal nie wysuwał kandydatury Wałęsy na prezydenta
PRL „z braku warunków demokratycznych”. Kuroń i Michnik postulowali
poparcie kandydata, który zagwarantuje powołanie rządu „S”owego.
3 lipca 1989
Adam Michnik ogłosił w „Gazecie Wyborczej” pomysł: „Wasz prezydent,
nasz premier”, oparty na „sojuszu demokratycznej opozycji z reformatorskim
skrzydłem obozu władzy”. Prezydent gwarantowałby ciągłość polityczną,
premier przeprowadziłby reformy. Karol Modzelewski zwracał uwagę, ze
oznaczałoby to wzięcie odpowiedzialności bez wzięcia pełnej władzy.
Tadeusz Mazowiecki odpowiedział artykułem w „TS” pt. „Spiesz się powoli”.
25 sierpnia 1989
w „Gazecie Wyborczej” pełen zaskoczenia komentarz
Michnika: „Mazowiecki to polityk bez wątpienia wybitny. (..) Nie wątpię,
że ma (..) ramowy choćby program wyprowadzenia gospodarki polskiej z
kryzysu.”
28 lutego 1990
OKP zagroził rozłam. Posłów, różniących się poglądami od prezydium OKP
Michnik nazwał „frustratami bez kwalifikacji”.
20 marca 1990
Rząd powołał komisję do przeglądu archiwum MSW (tzw. Komisja
Samsonowicza, ministra nauki) – w składzie Andrzej Ajnenkiel, Jerzy Holzer,
Bogdan Kroll (dyrektor Archiwum Akt Nowych), Adam Michnik. Komisja od
kwietnia do czerwca badała archiwa MSW.
13 kwietnia 1990
„Gazeta Wyborcza” dyskretnie poinformowała, że jej redaktor naczelny,
poseł Adam Michnik przegląda „teczki z aktami obecnych liderów "S"
zawierające materiały o ich działalności do grudnia 1988.”
28 kwietnia 1990
Sejm odrzucił projekt nacjonalizacji majątku b. PZPR. Przy aktywnym
poparciu posłów Kuronia i Michnika utrzymane zostały przywileje emerytalne
dla b. pracowników peerelowskich organów ścigania. Pogląd, że należy
zrównać prawa emerytalne Michnik nazwał „zoologicznym antykomunizmem”.
1 czerwca 1990
Wałęsa odwołał Henryka Wujca z funkcji sekretarza KO, Wujec oponował,
odbyła się korespondencja za pośrednictwem „GW”. Słynna depesza do Wujca z
tekstem „Czuj się odwołany". Dwa dni później Wałęsa próbował odwołać
Michnika z posady naczelnego „GW”, bezskutecznie.
15 października 1990
Debata telewizyjna Jarosław Kaczyński – Michnik.
13 grudnia 1990
W „Gazecie Wyborczej” ukazał się artykuł Michnika „W imię
przebaczenia”: „zwracam się do posłów Sejmu RP, aby uchwalili ustawę
abolicyjną dla jego [stanu wojennego] architektów
”.
Z okazji 10 rocznicy stanu wojennego Michnik wystąpił w Polskim Radiu
w wielogodzinnej audycji okolicznościowej z Jerzym Urbanem. „Reflex” Jacka
Kurskiego i Piotra Semki (TVP) pokazał, jak dzień wcześniej Michnik
odjeżdżał sprzed gmachu telewizji z Moniką Olejnik i Urbanem na imieniny
do Aleksandra Kwaśniewskiego. „Wyborcza” określiła program jako metodę
propagandową typową dla stanu wojennego.
22 kwietnia 1992
W TV program "Reflex" pokazał, jak Michnik we Francji uczestniczy w
promocji książki Jaruzelskiego „Kajdany i schronienie. Wspomnienia.
Zakończone rozmową z Adamem Michnikiem", gdzie nazwano stan wojenny
„mniejszym złem”. Obaj politycy wystąpili w telewizji francuskiej w
programie „Zbrodnia i przebaczenie”. YV pokazała słynną wypowiedź Michnika
do dziennikarzy: „Odpieprzcie się od generała!”.
6 czerwca 1992
Adam Michnik napisał w „GW”, że państwo było w niebezpieczeństwie i
dobrze, że prezydent szybko zadziałał.
17 kwietnia 1993
„Każdy mógł być oprawcą i ofiarą w czasach PRL” –
napisał Michnik o czasach PRL.
9 września 1995
Adam Michnik i Włodzimierz Cimoszewicz (SLD) opublikowali w „GW”
wspólnie artykuł „O prawdę i pojednanie”, w którym nawoływali do
stworzenia wspólnej – partyjno-opozycyjnej – wizji historii Polski.
17 listopada 1998
Poseł Mariusz Kamiński (AWS Liga Republikańska) założył interpelację w
Sejmie do ministra koordynatora służb specjalnych Janusza Pałubickiego o
podstawy prawne, przebieg działania i wnioski czteroosobowej komisji (tzw.
komisji Michnika), która wiosną 1990 roku badała archiwa MSW. Minister
udzielił skąpych wyjaśnień.
20 stycznia 1999
W jezuickim Loyola Marymont University w USA konferencja pt. „Rachunek
sumienia: Kościół polski wobec antysemityzmu, 1989 – 1999”; z Polski bp
Tadeusz Pieronek, senator Krzysztof Kozłowski i red. A. Michnik. Protesty
Polonii amerykańskiej i środowisk prawicowo-katolickich w Polsce.
3 października 1999
PAP podał, że „komisja Samsonowicza i Michnika", badająca wiosną 1990
roku archiwa MSW, nie dopełniała formalności: nie wpisywali do metryczki
badanych teczek, dat wizyt ani swoich nazwisk.
3-4 lutego 2001
Adam Michnik nazwał gen. Kiszczaka człowiekiem honoru w wywiadzie
Agnieszki Kublik i Moniki Olejnik w „GW”. Wróble ćwierkały, że mogło to
mieć związek z zapewnieniem swobodnego rozwoju gazety po przewidywanym na
jesień zwycięstwie postkomunistów.
Grudzień 2001
Adam Michnik w polsko-niemieckim piśmie „Dialog” postulował likwidację
pionu śledczego IPN jako wyjątkowo szkodliwego.
14 maja 2002
Adam Krzemiński i Adam Michnik wysunęli projekt powołania we Wrocławiu
planowanego już wcześniej przez Niemców w Berlinie Centrum Przeciw
Wypędzeniom.
22 lipca 2002
Premier Miller, Aleksandra Jakubowska i Lech Nikolski z Kancelarii
Premiera uzgadniali ze spółką Agora (Helena Łuczywo, Adam Michnik)
szczegóły ustawy o RTV.
Grudzień 2002
Na kilka dni przed wejściem pod obrady sejmu nowelizacji ustawy o
radiofonii i telewizji Adam Michnik ujawnił w „GW” nagranie taśmy, z
której wynikało, że Lew Rywin wystąpił w lipcu z korupcyjną propozycją -
za 17,5 mln dolarów wpłynie na rząd, by ten zmienił niekorzystny dla Agory
projekt ustawy, uniemożliwiający Agorze kupno Telewizji Polsat. Rywin
powołał się na „grupę trzymającą władzę”, wymienił nazwiska premiera
Millera, prezesa TVP Roberta Kwiatkowskiego i Andrzeja Zarębskiego.
Michnik wyjaśnił półroczne opóźnienie publikacji „śledztwem
dziennikarskim”.
8 lutego 2003
Sejmowa Komisja Śledcza przez kilka dni przesłuchiwała Adama Michnika.
Opowiedział m.in., jak na jego prośbę Janina Paradowska z „Polityki”
usunęła pytanie o aferę Rywina z wywiadu z premierem Millerem. Podkreślił
kilkakrotnie, że Leszek Miller nie miał nic wspólnego z propozycją Rywina
wobec Agory. Swoje stosunki z Millerem określił jako „ludzkie”.
6 marca 2003
Komisja śledcza przesłuchała Jerzego Urbana, który źle ocenił rządy
premiera Millera i jego ekipy. Urban powiedział, że pija stale wódkę z
Michnikiem i spędza weekendy z Rywinem, a wielu członków rządu Millera
odwiedziło go w lecie ub. roku z pytaniem, czy „coś na nich ma”.
1 lipca 2003
Sejmowa komisja śledcza odrzuciła wniosek pięciorga posłów o
przesłuchanie prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Okazało się, że już
latem 2002 roku prezydent otrzymał od Rywina notatkę, informującą o
konfrontacji z Michnikiem u Millera.
2 października 2003
Adam Michnik w prywatnym radiu odmówił Katarzynie Kolendzie-Zaleskiej
prawa zadawania mu niektórych pytań.
21 października 2003
Kolejne wielodniowe przesłuchanie świadka Adama Michnika w Komisji
Śledczej. Michnik na pytanie, czy poinformował Millera o swojej rozmowie z
Jakubowską już z okresu toczącego się śledztwa, w której radził jej
odsunięcie się na jakiś czas od polityki: „zezwala [mi] prawo, żebym ja
decydował, o których spotkaniach chcę zeznawać, a o których zeznawać nie
chcę”. Jan Rokita (PO) wniósł o ukaranie świadka Michnika przez sąd
grzywną za odmowę zeznań.
25 października 2003
Michnik podczas przesłuchania w Komisji Śledczej powtórnie oświadczył:
„to ja nie muszę zeznawać”.
13 grudnia 2003
Polska i Unia Europejska pozytywnie zakończyły negocjacje rozszerzeniowe.
Telewizja transmitowała uroczyste podpisanie porozumienia w Kopenhadze
jako wielki sukces Millera. Ukoronowaniem były uściski Michnika z Millerem
i gratulowanie sobie sukcesu Michnika z Kwaśniewskim.
7 stycznia 2004
Paweł Smoleński z „GW” zeznał, że osobiście nagrywał rozmowę Michnika
z Rywinem; przyznał, że to Michnik a nie Rywin wymienił kwotę 17,5 mln
dolarów, i że wiedział, choć nie poinformował czytelników, o notatce,
przekazanej prezydentowi Kwaśniewskiemu przez Rywina w lipcu 2002.
23 marca 2004
Sąd odrzucił wniosek Rywina o sprawdzenie telefonów przychodzących do
Michnika w dniu nagrania; twierdził, że podczas rozmowy z nim Michnik
kilkakrotnie rozmawiał przez telefon, którego dzwonek powinien być na
nagraniu, a nie ma go.
10 kwietnia 2004
Jednocześnie w dwóch gazetach – „Rzeczpospolitej” i „Wprost” ukazały
się materiały, krytykujące Michnika. „Wprost” opisało, jak z Wajdą i
Onyszkiewiczem jako przedstawiciele „konstruktywnej opozycji” rozmawiali w
1988 i 1989 roku z Rosjanami.
Kwiecień 2004
Wojna prasowa między „Gazetą Wyborczą” Michnika a „Newsweekiem”
Tomasza Wróblewskiego z zarzutami o antysemityzm itp., po artykule „Newsweeka”
o restytucji mienia żydowskiego w Polsce.
powrót
do strony głównej
now@ on-line czasopismo
Internautów
http://nowamedia.w.interia.pl |